Centrum Partnerstwa Społecznego "Dialog"

Od początku prac Komisji partnerzy społeczni uznawali potrzebę stworzenia ustawy, która byłaby podstawą jej działania. Ustawa była szczególnie wskazana po wprowadzeniu w nowej Konstytucji zasady mówiącej, że dialog i współpraca partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Polski.

Projekt ustawy zaproponował specjalny zespół roboczy ds. przygotowania projektu ustawy o Komisji Trójstronnej ds. Społeczno-Gospodarczych (pracował w okresie luty-marzec 2000 r.). W czerwcu 2000 roku zaakceptowała go Rada ministrów. W lipcu 2000 roku został skierowany do Sejmu. Do Parlamentu trafił także projekt poselski (SLD).

Sejm uchwalił ustawę 6 lipca 2001 roku (miała nazwę: ustawa o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego”). Senat nie zmienił jej zapisów i jednogłośnie przyjął ją w 2 sierpnia 2001 r. Natomiast prezydent RP podpisał ustawę 27 sierpnia 2001 r. Opublikowano j w Dzienniku Ustaw Nr 100, poz. 1080 z dnia 18 września 2001 roku i weszła w życie miesiąc po ogłoszeniu.

Ustawa określa skład, organizację, kompetencje i zadania Komisji. Z kolei regulamin Komisji określa szczegółowe zasady i tryb pracy Prezydium oraz stałych i doraźnych zespołów problemowych, a także uprawnienia i obowiązki członków Komisji i członków zespołów związanych z udziałem w ich pracach. Ustawa mówi, że o Trójstronna Komisja stanowi forum dialogu społecznego prowadzonego dla godzenia interesów pracowników, interesów pracodawców oraz dobra publicznego. Celem działalności Komisji jest dążenie do osiągnięcia i zachowania pokoju społecznego.

    Podczas posiedzeń Komisji dyskutowano m.in. projekty ustaw budżetowych i ustaw okołobudżetowych; wybrane wskaźniki makroekonomiczne stanowiące podstawę do prac nad budżetami; wysokości rocznego wskaźnika wzrostu wynagrodzeń u przedsiębiorców; wysokości średniorocznego wskaźnika wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę.

    Ponadto partnerzy społeczni podnosili problematykę bieżących spraw dotyczących między innymi programu restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w Polsce w latach 2003–2006, programu łagodzenia w regionie śląskim skutków restrukturyzacji zatrudnienia w górnictwie węgla kamiennego, propozycję rozwiązań systemowych w ochronie zdrowia, problem finansowania PKP oraz sytuacji systemu ubezpieczeń społecznych i funkcjonowania ZUS.

    Z kolei strona rządowa przedstawiała program gospodarczy rządu na lata 2002–2005, dokument pn. „Strategia gospodarczego rozwoju Polski – Przedsiębiorczość–Rozwój–Praca”, „Program Naprawy Finansów Rzeczypospolitej”.

    Członkowie Trójstronnej Komisji angażowali się w rozwiązywanie narastających problemów pracowniczych, czego wyrazem było między innymi przyjęcie w lutym 2003 r. stanowiska dotyczącego ochrony prawa pracownika do wynagrodzenia.

    „Pakt dla Pracy i Rozwoju”. Na początku stycznia 2003 r. rząd zgłosił na forum Trójstronnej Komisji inicjatywę rozpoczęcia negocjacji „Paktu dla Pracy i Rozwoju”. 15 lutego 2003 r. Prezydium Komisji przyjęło założenia programowo-organizacyjne w sprawie paktu. Jednak w czasie posiedzenia plenarnego Trójstronnej Komisji w dniu 20 lutego 2003 r. przedstawiciele NSZZ „Solidarność” wycofali swoje poparcie dla tej inicjatywy. Ale 13 maja 2003 r. Komisja przyjęła Uchwałę Nr 17 i tym samym rozpoczęła negocjacje w węzłowych kwestiach polityki społeczno-gospodarczej. Uchwała przewidywała podjęcie negocjacji, przede wszystkim w kwestii:

zwiększenia zakresu swobody działalności gospodarczej;

naprawy finansów publicznych;

sposobów obniżenia obciążeń z tytułu podatków dochodowych, w celu zwiększenia popytu inwestycyjnego i konsumpcyjnego;

zasad prywatyzacji, która powinna przyczyniać się do kształtowania nowoczesnej struktury gospodarki, do tworzenia efektywnych miejsc pracy oraz uwzględniać interesy pracowników prywatyzowanych przedsiębiorstw;

skali, zakresu i sposobu udzielania pomocy przez państwo (pomoc publiczna) przedsiębiorcom;

zakresu urynkowienia usług publicznych;

mechanizmu kształtowania wynagrodzeń w sferze budżetowej, usług publicznych oraz w sektorze przedsiębiorstw;

prawa pracy, w tym roli układów zbiorowych pracy oraz przepisów regulujących zawieranie umów na czas nieokreślony i określony.

    Powyższe zagadnienia stały się niezwłocznie przedmiotem prac poszczególnych Zespołów problemowych TK. Opracowywały one także zestawy innych zagadnień, które – po ich zatwierdzeniu przez Prezydium TK – stały się przedmiotem negocjacji.

    Partnerzy TK podejmując inicjatywę kierowały się przekonaniem, że tylko na drodze dialogu i porozumienia społecznego można wypracować rozwiązanie złożonych i trudnych problemów społeczno-gospodarczych Polski, przyczyniając się tym samym do tworzenia miejsc pracy, pobudzania przedsiębiorczości i wzrostu gospodarczego.

    Zespoły problemowe po kilkumiesięcznej pracy uzgodniły szereg porozumień, które złożyły się na przyjętą Uchwałę Nr 24 w sprawie podsumowania negocjacji. Uzyskano: porozumienie w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw;

porozumienie wobec założeń ustawy o swobodzie działalności gospodarczej;

porozumienie w sprawie wyników prac zespołu ds. prawa pracy i układów zbiorowych;

porozumienie w sprawie wzrostu wynagrodzeń w 2004 roku;

wspólny projekt ustawy o zmianie ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz o zmianie niektórych innych ustaw;

porozumienie w sprawie projektu ustawy o indywidualnych kontach emerytalnych oraz ustawy o pracowniczych programach emerytalnych.

W ramach negocjacji przyjęto również dwie uchwały: Uchwałę Nr 20 z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie rządowego projektu ustawy o pomocy społecznej oraz Uchwałę Nr 23 z dnia 20 listopada 2003 r. w sprawie wysokości wskaźnika przyrostu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia u przedsiębiorców w roku 2004.

Ponadto na początku 2004 r. odbyła się dyskusja na temat przedstawionych przez rząd dokumentów: „Program uporządkowania i ograniczenia wydatków publicznych” oraz „Racjonalizacja wydatków społecznych”. W 2004 r. zapoznano się ze stanowiskiem resortu edukacji narodowej i sportu w sprawie systemu edukacji i oświaty oraz z przebiegiem konsultacji społecznych nad rządowym programem uporządkowania sytuacji w opiece zdrowotnej. Komisja zapoznała się z Krajowym Planem Działań na Rzecz Zatrudnienia na 2005 rok i Krajowym Planem Działań na Rzecz Integracji Społecznej na lata 2004–2006. Ponadto na początku 2005 roku odbyła się dyskusja nad Narodowym Plan Rozwoju na lata 2007–2013.

    Organizacja Trójstronnej Komisji (do góry)

    Organizację pracy Komisji określa ustawa oraz uchwała nr 2 z dnia 6 marca 2002 r. w sprawie Regulaminu Komisji.

    Przewodniczącego Komisji wyznacza Premier spośród członków Rady Ministrów. Przewodniczący zwołuje posiedzenia plenarne Komisji oraz posiedzenia Prezydium Komisji. Robi to z własnej inicjatywy lub na wniosek co najmniej jednego z wiceprzewodniczących Komisji, po ustaleniu porządku posiedzenia Komisji. Przewodniczący Komisji może w wyjątkowym przypadku upoważnić pisemnie jednego z wiceprzewodniczących Komisji do zwołania posiedzenia plenarnego Komisji lub posiedzenia Prezydium Komisji. Przewodniczący Komisji, na wniosek co najmniej jednej ze stron Komisji, zawiesza posiedzenie Komisji.

    Prezydium Komisji

    Pracami Komisji kieruje Prezydium, w skład którego wchodzą przewodniczący Komisji i wiceprzewodniczący Komisji. Przedstawiciele każdej z organizacji pracowników i pracodawców wybierają po jednym wiceprzewodniczącym Komisji. Prezydium Komisji ustala działania i harmonogram prac oraz porządek posiedzenia Komisji.

Do zadań Prezydium Komisji należy:

Ustalanie programu działania i harmonogramu prac Komisji uwzględniającego pilność spraw będących przedmiotem jej działania.

Ustalanie porządku posiedzenia Komisji przy uwzględnieniu charakteru i rodzaju spraw przewidzianych do rozpatrzenia, za wyjątkiem spraw, o których mowa w § 20 Regulaminu Komisji.

Przedstawianie propozycji ustaleń w sprawach organizacyjnych.

Sporządzanie komunikatu z posiedzenia Komisji.

Zlecanie wykonania ekspertyz na rzecz Komisji oraz zespołów problemowych.

Przekazywanie uchwał i stanowisk Komisji organom władzy państwowej.

Występowanie na zewnątrz w sprawach dotyczących działalności Komisji.

Określanie zasad informowania opinii publicznej o pracach zespołów.

Rozpatrywanie spraw przekazanych przez Komisję, z wyjątkiem zadań, których realizacja przez Komisję wynika z odrębnych ustaw.

Wykonywanie innych zadań określonych przez Komisję.

    Sekretarze Prezydium

    Prezydium Komisji przy wykonywaniu zadań korzysta z pomocy sekretarzy Prezydium Komisji. Każdy z członków Prezydium wyznacza po jednym sekretarzu.

    Do zadań sekretarzy Prezydium Komisji należy:

Zapewnienie współpracy między członkami Prezydium i członkami Komisji.

Przedstawianie propozycji ustaleń w sprawach organizacyjnych,

Sporządzanie projektu komunikatu z posiedzenia Komisji.

Monitorowanie realizacji uchwał Komisji i decyzji Prezydium Komisji.

Organizowanie spraw proceduralnych oraz przepływu informacji w związku z działalnością Komisji i Prezydium Komisji.

Przedstawianie wniosków dotyczących funkcjonowania Sekretariatu Komisji.

Wykonywanie innych zadań zleconych przez Komisję.

Sekretarze Prezydium Komisji mają prawo do udziału w posiedzeniach Komisji.

    Posiedzenia plenarne

    Komisja obraduje na posiedzeniach plenarnych, które odbywają się w zależności od potrzeb, nie rzadziej jednak niż raz na 2 miesiące. Komisja może podejmować uchwały, jeżeli w głosowaniu bierze udział przedstawiciel: Rady Ministrów, co najmniej jednej z organizacji pracodawców reprezentowanych w Komisji i co najmniej jeden z organizacji pracowników reprezentowanych w Komisji. Podjęcie uchwały przez Komisję wymaga zgody wszystkich ww. biorących udział w głosowaniu. Komisja może w drodze uchwały powoływać stałe i doraźne zespoły problemowe. Uchwała o powołaniu zespołu określa zadania zespołu oraz jego skład albo sposób ustalenia tego składu.
    Zgodnie z nowelą ustawy z dnia 8 października Komisja może, w drodze uchwały, zdecydować o podjęciu uchwały w danej sprawie w drodze korespondencyjnego głosowania strony rządowej oraz każdej z organizacji pracowników i pracodawców. Głosowanie korespondencyjne jest ważne, jeżeli wzięły w nim udział wszystkie organizacje pracowników i pracodawców oraz strona rządowa. Podjęcie uchwały w drodze korespondencyjnego głosowania wymaga zgody wszystkich biorących udział w głosowaniu. Ponadto Komisja, w drodze uchwały, może przekazać Prezydium Komisji rozpatrzenie sprawy należącej do jej kompetencji, z wyjątkiem zadań, których realizacja przez Komisję wynika z odrębnych ustaw.
    Członkowie Komisji i Prezydium Komisji mogą korzystać na posiedzeniu Komisji oraz Prezydium Komisji z pomocy zaproszonych przez siebie doradców. Przedstawiciele każdej z organizacji oraz strona rządowa mogą korzystać z pomocy jednego doradcy w sprawie objętej porządkiem obrad.
Komisja uchwala regulamin Komisji, który określa szczegółowe zasady i tryb pracy Komisji, Prezydium oraz zespołów, a także uprawnienia członków Komisji związane z udziałem w jej pracach.
    Z posiedzeń Komisji sporządza się komunikat, którego formę i sposób udostępniania określa regulamin Komisji. Zawiera on w szczególności uchwały Komisji i stanowiska stron Komisji. Przebieg posiedzenia Komisji i zespołów problemowych rejestruje się na taśmie magnetofonowej. Z posiedzenia Komisji i zespołu Sekretariat Komisji sporządza protokół.

    Sekretariat Komisji

    Obsługę Komisji zapewnia sekretariat Komisji złożony z pracowników Departamentu Dialogu i Partnerstwa Społecznego Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Do zadań Sekretariatu należy zapewnienie obsługi administracyjno-biurowej między innymi przesyłanie, z tygodniowym wyprzedzeniem, zawiadomień o terminach posiedzeń oraz niezbędnych materiałów, opracowywanie protokołów z posiedzeń plenarnych Komisji oraz spotkań zespołów problemowych, informacji z posiedzeń Prezydium, monitorowanie wykonania (stanu realizacji) ustaleń Komisji i zespołów. Sekretariat udostępnia członkom dokumentację dotyczącą Komisji, udziela wyjaśnień i odpowiedzi na pytania dotyczące działalności Komisji oraz przygotowuje informacje zbiorcze.
    Posiedzenia Komisji, Prezydium Komisji i zespołów odbywają się w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej oraz w Centrum Partnerstwa Społecznego „Dialog” przy Limanowskiego 23 w Warszawie. CPS „Dialog” jest jednostką organizacyjną Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. W szczególnych przypadkach posiedzenia Komisji mogą odbywać się w innym miejscu.
Koszty działania Komisji są pokrywane z budżetu państwa w części dotyczącej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw pracy.
    Ponadto na stronach internetowych Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej (www.mps.gov.pl) jest zamieszczona informacja o Komisji Trójstronnej. Zawiera ona najistotniejsze dane dotyczące Komisji takie jak: podstawy prawne działania TK, komunikaty, skład, uchwały i stanowiska przyjęte przez Komisję.
    Od czerwca 2003 r. ukazuje się Biuletyn Dialogu Społecznego (www.cpsdialog.pl), który informuje o bieżących wydarzeniach, przybliża sylwetki partnerów społecznych oraz prezentuje opinie i komentarze środowiska naukowego dotyczące zagadnień związanych z szeroko rozumianym dialogiem społecznym.

    Uprawnienia członków Komisji. Każda ze stron Komisji posiada – zgodnie z ustawą - następujące uprawnienia:

prawo wniesienia pod obrady Komisji spraw o dużym znaczeniu społecznym lub gospodarczym, jeżeli uzna, że jej rozwiązanie jest istotne dla zachowania pokoju społecznego – szczegółowe procedury określa § 20 Regulaminu Komisji;

możliwość zajęcia, również wspólnie z inną stroną Komisji, stanowiska w każdej sprawie dotyczącej polityki społecznej lub gospodarczej;

możliwość wezwania innej strony Komisji do zajęcia stanowiska w sprawie, którą uzna za mającą duże znaczenie społeczne lub gospodarcze.

Ponadto strona pracowników i strona pracodawców Komisji mogą zawierać ponadzakładowe układy zbiorowe pracy obejmujące ogół pracodawców zrzeszonych w reprezentowanych w Komisji organizacjach, lub grupę tych pracodawców oraz pracowników zatrudnionych przez tych pracodawców, a także porozumienia określające wzajemne zobowiązania tych stron.

Ustawa wprowadziła od dnia 1 lipca 2002 r. zmiany w przepisach ustaw ustalających ciała dialogu społecznego. Zmiany te dotyczyły:

Rady Ochrony Pracy powołanej ustawą z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy.

Naczelnej Rady Zatrudnienia, wojewódzkich rad zatrudnienia, powiatowych rad zatrudnienia powołanych ustawą z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Rady Statystyki powołanej ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej.

Rady Nadzorczej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych powołanej ustawą z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Krajowej Rady Konsultacyjnej do Spraw Osób Niepełnosprawnych, Rady Nadzorczej Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych powołanych ustawą z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Rady Narodowego Funduszu Zdrowia powołanej ustawą z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.

    W każdej z ww. Rad członkami są przedstawiciele organizacji pracodawców i związków zawodowych reprezentatywnych w rozumieniu ustawy o TK.
    W latach 2003–2004 do kompetencji Komisji, zgodnie z ustawą z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 162 z 1998 r., poz. 1118 z późn. zm.) należało uzgadnianie wskaźnika waloryzacji emerytur i rent na dany rok. Zniesiona została nowelą ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lipca 2004 r. Obecnie zgodnie z ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przedmiotem negocjacji w ramach Komisji jest zwiększenie wskaźnika waloryzacji rent i emerytur z FUS.

        Reprezentatywni partnerzy społeczni (do góry)

    Obecnie funkcjonują już zmienione zasady reprezentatywności partnerów społecznych uczestniczących w pracach TK w stosunku do pierwotnych zapisów ustawy. Nastąpiło bowiem nowelizacja ustawy o TK z 8 października 2004 r., która zmieniła kryteria reprezentatywności dla strony pracowników. Za reprezentatywne organizacje związkowe uznaje się: ogólnokrajowe związki zawodowe, ogólnokrajowe zrzeszenia (federacje) związków zawodowych i ogólnokrajowe organizacje międzyzwiązkowe (konfederacje), które spełniają łącznie następujące kryteria:

Zrzeszają (z zastrzeżeniem pkt. 3) więcej niż 300.000 członków będących pracownikami

Działają w podmiotach gospodarki narodowej, których podstawowy rodzaj działalności jest określony w więcej niż w połowie sekcji Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), o której mowa w przepisach o statystyce publicznej.

Przy ustalaniu kryterium liczebności, (o którym mowa w pkt. 1) uwzględnia się nie więcej niż po 100.000 członków organizacji związkowej będących pracownikami zatrudnionymi w podmiotach gospodarki narodowej, których podstawowy rodzaj działalności jest określony w jednej sekcji Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), o której mowa w przepisach o statystyce publicznej. Organizacja związkowa ubiegająca się o uznanie jej za reprezentatywną organizację związkową przy ustalaniu liczby pracowników nie uwzględnia pracowników zrzeszonych w tych spośród jej organizacji członkowskich, które są lub w okresie roku przed złożeniem wniosku o stwierdzenie reprezentatywności były zrzeszone w reprezentatywnej organizacji związkowej mającej przedstawicieli w składzie Komisji.

Ustawa w pierwotnym kształcie z dnia 6 lipca 2001 r. uznała z mocy prawa za reprezentatywne – po stronie pracowników –„Solidarność” i OPZZ. W dniu 19 listopada 2002 r. Sąd okręgowy w Warszawie uznał Forum Związków Zawodowych za organizację reprezentatywną w rozumieniu ustawy o TK. Od 7 marca 2003 r. przedstawiciele FZZ zostali powołani do składu Trójstronnej Komisji.
Stronę pracodawców w Komisji reprezentują przedstawiciele reprezentatywnych organizacji pracodawców. Za reprezentatywne uznane zostały organizacje pracodawców, które spełniają łącznie następujące kryteria:

zrzeszają pracodawców zatrudniających (z zastrzeżeniem pkt. 4) więcej niż 300.000 pracowników,

mają zasięg ogólnokrajowy,

działają w podmiotach gospodarki narodowej, których podstawowy rodzaj działalności określony jest w więcej niż w połowie sekcji Polskiej Klasyfikacji Działalności, o której mowa w przepisach o statystyce publicznej.

Przy ustalaniu kryterium liczebności, (o którym mowa w pkt. 1) uwzględnia się nie więcej niż po 100.000 pracowników zatrudnionych przez pracodawców zrzeszonych w organizacji pracodawców, których podstawowy rodzaj działalności określony jest w jednej sekcji Polskiej Klasyfikacji Działalności, o której mowa w przepisach o statystyce publicznej. Organizacja pracodawców ubiegająca się o uznanie jej za reprezentatywną organizację pracodawców przy ustalaniu liczby pracowników nie uwzględnia pracowników zatrudnionych przez tych spośród zrzeszonych pracodawców, którzy są lub w okresie roku przed złożeniem wniosku o stwierdzenie reprezentatywności byli zrzeszeni w reprezentatywnej organizacji pracodawców mającej przedstawicieli w składzie Komisji.

    Pierwotnie z mocy ustawy za reprezentatywne organizacje pracodawców uznano: Konfederację Pracodawców Polskich, Polską Konfederację Pracodawców Prywatnych i Związek Rzemiosła Polskiego.
    Ustawowe kryteria reprezentatywności spełnił Business Centre Club – Związek Pracodawców. Postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie uznano go za organizację reprezentatywną i z dniem 17 czerwca 2002 r. przedstawiciele tej organizacji zostali powołani do składu Trójstronnej Komisji.
    Ustawa zakłada, że z wnioskami o stwierdzenie reprezentatywności, organizacje związkowe i organizacje pracodawców występują co 4 lata. Okres 4 lat liczy się od dnia uprawomocnienia się uprzednio wydanego orzeczenia. Z upływem 4 lat od uprawomocnienia się orzeczenia o stwierdzeniu reprezentatywności, organizacja związkowa i organizacja pracodawców traci uprawnienia organizacji reprezentatywnej w rozumieniu ustawy, chyba że udokumentuje Prezydium Komisji złożenie wniosku o ponowne stwierdzenie reprezentatywności. W takim przypadku organizacja ta zachowuje status organizacji reprezentatywnej do czasu uprawomocnienia się orzeczenia sądu o ponownym stwierdzeniu reprezentatywności.
    Głos doradczy. Ponadto w pracach Komisji uczestniczą z głosem doradczym przedstawiciele: Głównego Urzędu Statystycznego, Narodowego Banku Polskiego jak również przedstawiciele jednostek samorządu terytorialnego, z głosem doradczym, w zakresie dotyczącym wykonywania zadań publicznych przez samorząd terytorialny delegowani przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego.
    Każda ze stron może zapraszać do udziału w pracach Komisji z głosem doradczym przedstawicieli organizacji społecznych i zawodowych oraz odpowiednio: strona rządowa przedstawicieli administracji rządowej i samorządowej, strona pracowników przedstawicieli związków zawodowych i organizacji związkowych niespełniających kryteriów reprezentatywności oraz strona pracodawców przedstawicieli organizacji pracodawców niespełniajacych kryteriów reprezentatywności. Z prawa takiego skorzystała między innymi strona rządowa zapraszając do udziału w pracach Komisji z głosem doradczym Krajową Radę Spółdzielczą, Stowarzyszenie na rzecz Forum Inicjatyw Pozarządowych, Federację Konsumentów i Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Bezrobotnych.
    W dniu 15 lipca 2002 r. Trójstronna Komisja przyjęła uchwałę w sprawie liczy przedstawicieli reprezentatywnych organizacji związkowych i reprezentatywnych organizacji pracodawców w składzie Komisji. Uzgodniono, że każda z organizacji reprezentowana jest przez 7 przedstawicieli.