Zasadniczą strukturą dialogu społecznego na poziomie firm są rady pracownicze. Pracownicy mogą wybierać w firmach swoich przedstawicieli, którzy stają się partnerami dla zarządów do rozmów związanych ze sprawami najbardziej interesującymi dla załóg, czyli z utrzymaniem i rozwojem zatrudnienia.

Obecne prawo wprowadza rady pracownicze w przedsiębiorstwach zatrudniających powyżej 50 pracowników (choć do 23 marca 2008 r. ten przepis będzie obowiązywał w firmach, zatrudniających powyżej 100 osób). Pracodawcy są zobowiązani do przekazywania radzie informacji, dotyczących obecnej i planowanej działalności i sytuacji ekonomicznej firmy, ewentualnych zmianach w organizacji pracy, przewidywanych zmianach w zatrudnieniu, a także o działaniach, mających na celu utrzymanie jego poziomu.

Rady liczą od 3 do 7 członków, w zależności od wielkości firmy. Członkowie są wybierani spośród kandydatów, zgłaszanych przez związki zawodowe, lub – przy braku takich – przez co najmniej 10 pracowników. Czynne prawo wyborcze przysługuje każdemu pracownikowi, zaś bierne – tym, którzy przepracowali co najmniej dwa lata, z wyłączeniem kadry kierowniczej.

Rady są w Polsce wprowadzane na bazie ustawy z dnia 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji1 (przeczytaj ustawę: http://www.mps.gov.pl/index.php?gid=632&news_id=399).

Ustawa weszła w życie 25 maja 2006 r. Umożliwiła ona wdrożenie w Polsce unijnej dyrektywy o radach pracowniczych z 11 marca 2002 r. (2002/14/WE).

Tekst ustawy jest wynikiem kompromomisu osiągniętego po 18 miesiącach intensywnych dyskusji i sporów miedzy pracodawcami i związkami zawodowymi w trójstronnej Komisji.

Wielu komentatorów ma nadzieję, że tworzenie mechanizmów dialogu w firmach przyczyni się do lepszych relacji między pracownikami a przedsiębiorcami, między światem pracy a światem kapitału.