W dniach 9-10 marca br. w Sali Kolumnowej Sejmu RP odbyła się międzynarodowa konferencja pt. „Polska dla rodziny – rodzina dla Polski”. Honorowy patronat nad tym wydarzeniem objął Marszałek Sejmu IV Kadencji Bronisław Komorowski, a uroczystego otwarcia dokonała Jolanta Fedak, minister pracy i polityki społecznej. Partnerem społecznym przedsięwzięcia był Związek Dużych Rodzin „Trzy Plus”.
Problemy bieżące rodziny w Polsce oraz liczne wyzwania, którym będzie musiała ona sprostać w bliższej i dalszej przyszłości stanowiły główne tematy konferencji. Jej zasadniczym celem było zapoczątkowanie szerokiej dyskusji obywatelskiej i wprowadzenie do debaty publicznej problemu kształtowania i realizowania polityki rodzinnej.
Marszałek Sejmu Bronisław Komorowski wyraził swoje zadowolenie, że konferencja odbywa się w gmachu Sejmu, gdyż jest to miejsce, gdzie trwa praca nad przyszłością narodu i państwa, a rodzina stanowi fundament tkanki społecznej. - Rodzina jest sprawą o charakterze fundamentalnym dla przyszłości Polski – powiedział marszałek. Podkreślił również, że sytuacja rodziny w Polsce nie jest satysfakcjonująca, zwłaszcza sytuacja rodzin wielodzietnych. Dodał, że można mówić wręcz o heroizmie rodzin, które posiadają więcej niż dwójkę dzieci. Wyraził nadzieje, że konferencja przyczyni się do perspektywicznego myślenia o rodzinie, tak, aby polskie kobiety mogły rodzić więcej dzieci i aby nie było to aktem ponad ich siły.
Obecny również na otwarciu konferencji Prymas Polski abp Henryk Muszyński stwierdził, że problematyka rodzinna jest nadzwyczaj ważna zarówno dla Ojczyzny , jak i dla Kościoła. - Temat ten przypomina nam, że wszyscy, którzy reprezentują Polskę winni zastanowić się wspólnie, co możemy zrobić dla rodziny – podkreślił arcybiskup. Zdaniem Prymasa Dziś sytuacja rodziny jest szczególnie trudna, gdyż stawia się pod znakiem zapytania nawet samą jej tożsamość, proponując rozszerzenie definicji rodziny na związki o innym charakterze. Wezwał wszystkie obecne na konferencji struktury państwa, samorządów i organizacje pozarządowe do wspólnego zaangażowania na rzecz rodziny.
Jolanta Fedak, minister pracy, podkreśliła, że polityka rodzinna winna być największym wyzwaniem dla współczesnej Polski i współczesnej Europy. Przyznała jednocześnie, że godzenie pracy z wychowywaniem dzieci jest w Polsce dużym problemem.
- Po 20 latach transformacji stać nas na to, by wypracować własne rozwiązania w ramach polityki prorodzinnej, uwzględniające sytuację demograficzną naszego kraju, strukturę społeczeństwa, tradycję, przyzwyczajenia - przekonywała minister pracy. Dodała, że dobrze przy tym wzorować się na innych krajach, które mają niemałe sukcesy w tej dziedzinie, choćby Francji czy krajach skandynawskich.
Kluczową częścią spotkania była prezentacja krajowych i międzynarodowych doświadczeń, dotyczących przede wszystkim kwestii godzenia zawodowych ról kobiet i mężczyzn z życiem rodzinnym. Wynikało to z faktu, że wspieranie harmonijnego godzenia zawodowych ról rodziców stanowi obecnie istotny element i jednocześnie duże wyzwanie dla polityki rodzinnej państw UE.
Wśród głównych zagadnień poruszanych w wystąpieniach zaproszonych gości, w dyskusjach panelowych oraz warsztatach tematycznych, towarzyszącym obradom, było poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, jak skutecznie wspierać kobiety i mężczyzn w rodzinie, w systemach zabezpieczenia społecznego i na rynku pracy, przy jednoczesnym poszanowaniu prawa do wolnego wyboru modelu rodziny.
Poznanie europejskich rozwiązań legislacyjnym na poziomie ogólnokrajowym i lokalnym, jak również zaznajomienie się z dobrymi praktykami w miejscu pracy, modelami współpracy organizacji pozarządowych z instytucjami rynku pracy, władzami lokalnymi i administracją rządową ukazały bardzo licznie zgromadzonym uczestnikom spotkania szerokie spektrum potencjalnych możliwości, korzyści oraz kosztów zastosowania poszczególnych modeli polityki rodzinnej. Prezentacja sprawdzonych rozwiązań i dobrych praktyk stosowanych w Norwegii, Szwecji, Danii, Francji, na Litwie, Węgrzech oraz w Czechach poszerzyły zakres wiedzy oraz wzbogaciły bazę wspólnych doświadczeń w dziedzinie polityki społecznej i rodzinnej.
Podczas dyskusji często podkreślano, że obok wymiany dobrych praktyk w zakresie budowania sprawnego systemu legislacyjnego, na lepsze i efektywniejsze kształtowanie rozwiązań krajowych ogromny wpływ ma wykorzystanie możliwości na poziomie lokalnym. Włączenie polityki rodzinnej w zakres lokalnych partnerstw na rzecz rozwoju oraz zakres aktywności instytucji rynku pracy jest — jak potwierdzają to doświadczenia wszystkich krajów — warunkiem koniecznym efektywnego wdrożenia mechanizmów godzenia ról rodzinnych i zawodowych kobiet i mężczyzn na szeroką skalę.
Polska ma niski wskaźnik przyrostu naturalnego (1,3) oraz jeden z najniższych w Europie współczynnik aktywności zawodowej kobiet (48 proc.). Jak przekonywali uczestnicy konferencji, godzenie rodzicielstwa z pracą zawodową i wsparcie rodziny na poziomie centralnym i lokalnym to klucz do zmiany tych niepokojących statystyk. Konieczne jest zatem, by polityka rodzinna była koherentna - od szczebla państwowego i rozwiązań systemowych (takich jak wsparcie rodzin biologicznych, ułatwienie rodzicom funkcjonowania na rynku pracy, w tym uwzględnienie instytucji niani/babci, rozszerzenie elastycznych form zatrudnienia, świadczeń opiekuńczych, prowadzenie polityki rodzinnej skoordynowanej z polityką rynku pracy) po wymiar lokalny i rozwiązania w zakresie budowy żłobków, przedszkoli, specjalistycznych poradni, czy dostępu do usług opiekuńczych i medycznych.
Wychodząc z wspólnego założenia, że inwestycja w rodzinę stanowi inwestycję w kapitał ludzki, uczestnicy konferencji podkreślali ogromną potrzebę wypracowania jak najlepszych rozwiązań licznych problemów, z jakimi boryka się polska rodzina oraz konieczność opracowania długookresowej strategii polityki rodzinnej z uwzględnieniem obecnych trendów demograficznych i zmian społeczno-kulturowych, które w polskim społeczeństwie zaczynają być coraz bardziej widoczne.
- Chcemy Polski opartej na fundamencie rodziny - podkreślała Joanna Krupska, prezes Związku Dużych Rodzin „Trzy Plus” Dodała, że brak dalekosiężnej polityki rodzinnej skutkować będzie olbrzymimi stratami w przyszłości. Wyjaśniła, że inwestycja w rodzinę jest najlepszą inwestycją w kapitał ludzki, co przyznają ekonomiści, w tym laureaci Nagrody Nobla. - Mamy nadzieję, że nadchodzi era, kiedy polityka rodzinna będzie realizowana – powiedziała J. Krupska.
Zdaniem Barbary Fedyszak-Radziejowskiej z Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, w Polsce, gdzie niezmienne od wielu lat mamy do czynienia z powszechnym przywiązaniem do rodziny jako jednej z najwyżej cenionych wartości życiowych oraz gdzie role wspólnotowe wygrywają z karierą i sukcesem zawodowym, objęcie rodziny szczególną ochroną jest sprawą o szczególnie dużej wadze.
Konferencja była zorganizowana w ramach projektu unijnego pt. „Godzenie ról rodzinnych i zawodowych kobiet i mężczyzn” realizowanego przez Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich przy merytorycznym wsparciu Departamentu Analiz Ekonomicznych i Prognoz Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. (Projekt jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach PO Kapitał Ludzki. Priorytet I. Zatrudnienie i integracja społeczna. Działanie 1.1. Wsparcie systemowe instytucji rynku pracy).
